Instytucje i inne organy UE

Unia Europejska (UE) nie jest federacją, jak Stany Zjednoczone Ameryki Północnej. Nie jest też jednak wyłącznie organizacją międzyrządową na wzór ONZ. Tak naprawdę, Unia jest jedyna w swoim rodzaju. Kraje wchodzące w skład UE (czyli państwa członkowskie) są niezależne i suwerenne, jednak postanowiły połączyć swą suwerenność w celu osiągnięcia siły i wpływu na arenie międzynarodowej, jakich same nigdy nie byłyby w stanie osiągnąć.

Łączenie suwerenności oznacza w praktyce, że państwa członkowskie przenoszą część swoich kompetencji decyzyjnych na wspólnie stworzone instytucje – tak, by decyzje w konkretnych obszarach wspólnego zainteresowania podejmować demokratycznie na poziomie ogólnoeuropejskim.

Unijny proces podejmowania decyzji w ogóle, a procedura współdecydowania w szczególności angażują trzy główne instytucje:

Ta triada instytucjonalna wspólnie opracowuje założenia polityki i prawodawstwo, obowiązujące w całej Unii. Zasadniczo przygotowaniem nowych aktów prawnych zajmuje się Komisja, jednak to Parlament i Rada je przyjmują. Wykonaniem tak ustanowionych przepisów zajmuje się Komisja na równi z państwami członkowskimi, zaś nad ich przestrzeganiem czuwa sama Komisja.

Dwie inne instytucje odgrywają równie istotną rolę: Trybunał Sprawiedliwości stoi na straży stosowania prawa europejskiego, zaś Trybunał Obrachunkowy kontroluje finansowanie działań Unii.

Prawa i obowiązki wszystkich tych instytucji określono w traktatach, które stanowią podstawy całej działalności Unii, a także ustanawiają zasady i procedury, jakich muszą przestrzegać instytucje unijne. Treść traktatów zatwierdzają prezydenci i premierzy reprezentujący wszystkie państwa UE, a następnie ratyfikują je parlamenty narodowe.

Poza głównymi instytucjami, Unia posiada szereg innych, wyspecjalizowanych organów, pełniących konkretne funkcje.

Ponadto, powołano cały szereg wyspecjalizowanych agencji które są odpowiedzialne za realizację konkretnych zadań natury technicznej, naukowej lub zarządczej.

 

Language version
Polish
English_United States