O roli kultury we wzmacnianiu społeczeństwa

Konferencja „Od ochrony dziedzictwa do budowania odporności społecznej. Inwestycje kultury w okopach wojny kognitywnej” to wspólna inicjatywa Muzeum Podlaskiego, Narodowego Instytutu Muzeów i Województwa Podlaskiego.

– Tematyka dzisiejszej konferencji jest niezwykle ważna. W obecnych czasach – wojny kognitywnej, wpływania na myślenie, dezinformacji, która polaryzuje społeczeństwo – kultura i jej jednostki mają ogromną rolę do odegrania – mówił Jacek Piorunek.

Ponieważ – jak podnosiła dyrektor Narodowego Instytutu Muzeów Paulina Florianowicz – „są one fundamentem cywilizacji naszej kultury, naszej tożsamości, czyli właśnie tego, o co te wojny tak naprawdę toczymy”.

O tym, że współczesne zagrożenia wojenne są zupełnie inne niż te, do których jesteśmy przyzwyczajeni, przekonywał dyrektor Muzeum Podlaskiego Waldemar Wilczewski.

– Nowe czasy, nowe wyzwania. Spotyka nas coś zupełnie innego, więc chciałbym, żeby instytucje kultury sprostały temu zadaniu. Myślę, że to wszystkich nas obowiązek – podkreślił.

Wojna o świadomość

Wtorkowe wydarzenie zgromadziło ekspertów z zakresu bezpieczeństwa, muzealników oraz historyków z całej Polski. Podjęli oni próbę zdefiniowania nowej roli placówek kulturalnych w dobie współczesnych konfliktów hybrydowych.

I tak płk rez. Konrad Korpowski z Uniwersytetu Warszawskiego podjął próbę analizy współczesnej walki informacyjnej. Wyjaśnił, że ataki kognitywne celują w sposób, w jaki przetwarzamy informacje, co czyni z nas odbiorców podatnych na manipulację.

Z tą tezą współgrało wystąpienie dr. Łukasza Kamińskiego z Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu. Wspólnie z Karoliną Kolbuszewską z Muzeum Domu Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej omówił on praktyczne aspekty pracy z historią, gdzie rzetelna edukacja historyczna i nauka krytycznego myślenia to najskuteczniejsza ochrona przed fałszywymi narracjami.

Tożsamość jako tarcza

Jan Jarosz, dyrektor Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej w Przemyślu, przedstawił z kolei konkretne przykłady uderzania w spójność społeczną na terenach przygranicznych poprzez manipulowanie lokalną tożsamością. Dyrektor Muzeum Podlaskiego Waldemar Wilczewski – lokalne inicjatywy, które mają budować „tarczę tożsamościową” wśród mieszkańców regionu.

Konferencja pokazała, że rola instytucji kultury ewoluowała. W obliczu zagrożeń hybrydowych stały się one aktywnymi uczestnikami systemu bezpieczeństwa państwa.

Anna Augustynowicz
red.: Julia Szypulska
fot.: Krzysztof Duszyński