Odkrywamy Podlaskie Gminy – Sztabin

To właśnie tutaj, w otoczeniu rzek, lasów i bagien, można odkryć niezwykłe dziedzictwo dawnej Rzeczpospolitej Sztabińskiej, popłynąć kajakiem Biebrzą, odwiedzić urokliwe wsie i spróbować tradycyjnej kuchni północnej części województwa.

Rzeczpospolita Sztabińska – fenomen XIX wieku

Historia gminy nierozerwalnie związana jest z działalnością hrabiego Karola Brzostowskiego (1796–1854), który w pierwszej połowie XIX wieku stworzył na tych terenach nowoczesny organizm gospodarczy i społeczny, znany jako Rzeczpospolita Sztabińska.

Brzostowski wprowadzał rozwiązania wyprzedzające epokę – zlikwidował pańszczyznę, rozwijał edukację i opiekę zdrowotną, tworzył miejsca pracy oraz zakłady przemysłowe. Dzięki temu tereny wokół Sztabina stały się jednym z najlepiej rozwijających się obszarów ówczesnego regionu.

Ślady tej historii można odnaleźć do dziś – zarówno w samym Sztabinie, jak i okolicznych miejscowościach należących niegdyś do dóbr hrabiego.

Kraina Biebrzy i Kanału Augustowskiego

Ogromnym atutem gminy są jej walory przyrodnicze. Znaczna część terenów sąsiaduje z Biebrzańskim Parkiem Narodowym – największym parkiem narodowym w Polsce. Rozlewiska Biebrzy uznawane są za jedne z najcenniejszych obszarów bagiennych w Europie i stanowią schronienie dla setek gatunków ptaków oraz wielu dzikich zwierząt, m.in. łosi, bobrów i wydr.

Przez gminę przebiegają również atrakcyjne szlaki kajakowe, rowerowe i piesze. To doskonałe miejsce dla miłośników slow tourism, fotografii przyrodniczej oraz wypraw w ciszy i bliskości natury.

Ważnym elementem krajobrazu gminy jest także Kanał Augustowski wraz ze śluzami w Sosnowie i Dębowie. Zabytkowa droga wodna przyciąga turystów oraz żeglarzy, a okoliczne tereny sprzyjają wypoczynkowi nad wodą.

Wszechobecny klimat dawnych podlaskich wsi

Na terenie gminy znajdują się niewielkie malownicze miejscowości, zachowujące tradycyjny charakter Podlaskiego. Szczególne zainteresowanie turystów budzi Jagłowo – wieś o wyjątkowym klimacie, często nazywana żywym skansenem. Drewniana zabudowa, spokojne tempo życia i otoczenie natury sprawiają, że miejsce pozwala na chwilę odpocząć od miejskiego zgiełku.

W centrum Sztabina zachował się historyczny układ rynku z neogotyckim kościołem pw. św. Jakuba Apostoła. Można tam również odwiedzić Izbę Regionalną Ziemi Sztabińskiej, prezentującą historię regionu i dawnej Rzeczpospolitej Sztabińskiej.

Smaki północnego Podlasia

Pobyt w gminie Sztabin warto połączyć z odkrywaniem regionalnej kuchni. W lokalnych gospodarstwach agroturystycznych i punktach gastronomicznych serwowane są tradycyjne dania, takie jak kartacze, kiszka i babka ziemniaczana czy domowe wypieki przygotowywane według dawnych receptur.

Gmina Sztabin to miejsce, które zachwyca różnorodnością – od fascynującej historii społecznych reform, przez niezwykłe bogactwo przyrody, po autentyczny klimat podlaskiej prowincji. To idealny kierunek dla tych, którzy chcą odkrywać mniej oczywiste, ale wyjątkowo piękne zakątki województwa podlaskiego.

Monika Pańko
red.: Anna Augustynowicz
fot.: Kamil Timoszuk